Oktober 2012
6
2
Ornithine Transcarbamoylase Deficiëntie
Ornithine Transcarbamoylase Deficiëntie (OTCD, OMIM #311250) is een van de klassieke ureum-
cyclusdefecten (UCD). Het enzym Ornithine Transcarbamylase enzym (OTC) is verantwoordelijk
voor de omzetting van arginine in ornithine in de ureumcyclus. Deficiëntie van OTC resulteert
biochemisch in verhoogde plasma waarden van ammoniak. OTCD erft X-gebonden over.
De klassieke presentatie van OTCD is bij jongens op neonatale leeftijd waarbij een
hyperammoniëmische encefalopathie wordt gezien. Een mildere deficiëntie kan zich op iedere
leeftijd presenteren waarbij een toename van incidentie wordt gezien in het eerste levensjaar en
in de pubertijd. Vaak zijn er bij de late presentatie minder duidelijke klachten;
ontwikkelingsachterstand, gedragsproblemen, hepatomegalie en gastro-intestinale problemen.
Klachten doen zich vooral voor ten tijde van hoge eiwitinname of katabolisme (bij infectie of
vasten).
Doordat OTCD X-gebonden is, kunnen meisjes drager zijn. Het is belangrijk te realiseren dat ook bij
dragers ontsporingen worden gezien op alle leeftijden.
De prognose is bij alle ureumcyclusdefecten afhankelijk van de hoogte van het plasma-ammoniak
en de duur van de hyperammoniëmie. Kinderen gediagnosticeerd in de neonatale periode hebben
de slechtste uitkomst. Complicaties zijn met name op neurologisch gebied door intoxicatie van het
centraal zenuwstelsel. (Saudubray et al., 2011).
De behandeling van OTCD bestaat uit twee fases; het behandelen van de acute hyperammoniëmie
en een lange termijn behandeling. De nadruk van de behandeling ligt op het voorkomen van
ontregelingen en op het waarborgen van een zo goed mogelijke ontwikkeling van de patiënt.
Wegens de hoge morbiditeit en mortaliteit van hyperammoniëmie moet behandeling zo snel
mogelijk worden gestart (Blau et al., 2012).
De prevalentie van OTCD wereldwijd wordt geschat op 1 op 15.000, hiermee is dit het meest
voorkomende ureumcyclusdefect (Saudubray et al., 2011).
2.1
Presentatie
Ernstige neonatale vorm
De eerste klachten treden meestal op na een kort symptoomvrij interval, variërend van enkele
uren tot enkele dagen na de geboorte. In verband met de ernst van een dergelijke
levensbedreigende crisis is acute interventie vereist.
Symptomen:
•
Voedingsproblemen, lethargie, respiratoire- en circulatoire insufficiëntie, hyperventilatie,
vasomotore instabiliteit, problemen in de temperatuurregulatie, progressieve encefalopathie
met soms epilepsie en coma.
Kinderen
Volwassenen
Begeleiding
Dieet
OTCD
Aanvullend
onderzoek
Symptomen
Presentatie
Diagnostiek
Behandeling
Medicatie
Noodprotocol