Januari 2012
7
Aanvullend onderzoek bij presentatie
-
MRI of echo abdomen: lever noduli, aanwijzingen voor levercirrose, niergrootte.
-
Overweeg (met name bij late diagnose of rozenkrans bij lichamelijk onderzoek): X-pols/X-thorax
voor rachitis.
-
Bloedonderzoek: transaminasen, bilirubine, albumine, stollingsfactoren en AFP (alfa-
foetoproteïne), kreatinine, ureum, elektrolyten, Hb en MCV.
-
Urineonderzoek: fosfaat, glucose, aminozuren, δ-ALA (delta-aminolevulinezuur dehydrogenase)
en phenylazijnzuur.
Prenatale diagnostiek
-
Vruchtwater punctie: succinylaceton in vruchtwater.
-
Villusbiopt: FAH activiteit of DNA-diagnostiek.
2.3
Behandeling
Medicatie
NTBC (2-(2-nitro-4-trifluoromethylbenzoyl)-1,3-cyclohexanedione)
-
NTBC (Nitisinon) remt 4-hydroxy phenylpyruvaat dioxygenase (2
e
enzym in tyrosinepathway)
waardoor minder toxische metabolieten kunnen ontstaan.
-
Start NTBC direct na stellen van de voorlopige diagnose op basis van succinylaceton.
-
Dosering: aanbevolen dosering is 1 mg/kg/dag in 2 dosis.
-
Inname: 1 uur voor of minimaal 2 uur na de maaltijd, kan worden opgelost in water.
-
Bijwerkingen: voorbijgaande trombocytopenie en/of neutropenie; oogklachten (jeuk, brandend
gevoel, fotofobie, cornea opaciteiten en cornea erosies (waarschijnlijk op basis van verhoogd
tyrosine).
-
Ongeveer 10% van de patiënten met leverfalen als presentatie reageert niet of onvoldoende op
NTBC-behandeling.
-
Streefwaarden NTBC: 40-60 μmol/L; SA bloed < 0.1 μmol/L; SA urine < 0.1 μmol/L.
Te vermijden medicatie
-
Geneesmiddelen, maar ook frisdranken, met aspartaam (bestaat voor 50% uit phenylalanine)
moeten zo veel mogelijk worden vermeden, indien er een goed alternatief is.
-
Overige zoetstoffen, zoals neotaam, zijn wel zonder restrictie toegestaan bij patiënten met
tyrosinemie.
Dieet
-
Start dieet direct na stellen van de (voorlopige) diagnose.
-
Levenslang phenylalanine en tyrosine beperking→ natuurlijk eiwit beperkt dieet, maar normale
totale eiwitintake middels aminozurensuppletiemengsel.
-
De “eiwitvariatielijst” uit het PKU handboek van de Nederlandse Phenylketonurie vereniging
kan worden gebruikt als hulpmiddel hierbij (zie
www.pkuvereniging.nl
).
-
Suppletie van aminozuren → aminozuur supplement (zonder tyrosine en phenylalanine).
-
Zo nodig (extra) suppleties van vitamines en mineralen.
-
Streefwaarden phenylalanine: >35 μmol/L; tyrosine: 200-400 μmol/L.
Levertransplantatie
-
Indicaties:
•
Leverfalen, niet of onvoldoende reagerend op NTBC.
•
Verdenking hepatocellulair carcinoom.