28
B.
Proefperiode
Na optimale behandeling gedurende 3 tot 4 maanden met ketogeen dieet met een optimale en
stabiele ketose volgt evaluatie of de dieetinterventie voldoende effectief is om voort te zetten [1, 16].
In individuele gevallen kan worden besloten hiervan af te wijken.
Studies naar effect van behandeling met het ketogeen dieet bij zuigelingen laten zien dat een kortere
periode van 2 maanden verantwoord en ook wenselijk is [36]. In een grote retrospectieve multi‐ center
analyse gebaseerd op data van 118 kinderen blijkt dat 75% van hen binnen 2 weken effect van het
dieet ondervonden. De onderzoekers concluderen de dieetbehandeling te staken wanneer er geen
aanvalsvermindering bereikt wordt binnen 2 maanden [37].
Verlenging van de proefperiode tot maximaal 6 maanden kan worden overwogen omdat in de
klinische praktijk sporadisch late reacties (de zgn. late responders) bekend zijn [16].
Niveau 1
Comparison of short ‐ versus long term ketogenic diet in infantile spasms.
(Kang, H.C. et al., Epilepsia.2011 Apr;52(4):781‐7)
In een RCT met 40 patiënten met infantiele spasmen worden groepen vergeleken na 2 maanden
(short term) en na 2 jaar (long term) m.b.t. terugval in epilepsie en aantal aanvallen 12 maanden
na stoppen van de dieetbehandeling; het blijkt dat er geen verschil is in terugval in epilepsie
tussen de twee groepen. Volgen van het KD voor kortere periode bevordert de groei en beperkt
lange termijn complicaties.
Niveau 3
Dietary treatment guideline for the ketogenic diet in children with refractory epilepsy.
(Th.A.M. van den Hurk, E.J.T.M van der Louw, 2010, ISBN 9789081214626)
Niveau 3
Optimal clinical management of children receiving the ketogenic diet: Recommendations of the
International Ketogenic Diet Study Group.
Kossoff, E.H., et al., Epilepsia (50) 2;304‐317( 2009)
Niveau 3
When do seizures usually improve with the ketogenic diet?
(Kossoff, E.H. et al., Epilepsia, 49(2):329–333, 2008)
In een retrospectieve multicenter analyse van 118 kinderen behandeld met het ketogeen dieet
blijkt dat 75% van hen binnen 14 dagen gunstig effect van het dieet heeft. Wanneer er geen
aanvalsvermindering wordt bereikt binnen 2 maanden is het te overwegen de dieetbehandeling
te staken.
C.
Na de proefperiode
Bij voldoende effect op de epileptische aanvallen zal het dieet voor langere tijd worden voortgezet.
Algemeen wordt bij behandeling van refractaire epilepsie hiervoor de termijn van 2‐3 jaar
aangehouden [1, 16]. Analyse van een groot patiëntencohort (N=557) wijst uit dat na minimaal 6
maanden aanvalsvrijheid het ketogeen dieet kan worden afgebouwd in geval van refractaire epilepsie
[38].
Wanneer er sprake is van een metabole ziekte gelden andere afspraken, zie hiervoor addendum. Het
is een misvatting dat de effectiviteit van het ketogeen dieet afneemt naarmate het langer wordt
gevolgd. Uit analyse in 1998 van een zeer groot patiëntencohort uit het Hopkins ziekenhuis (N=150)
blijkt dat 65 (n=43% ) van hen > 50% aanvalsvermindering heeft wanneer zij 3‐6 jaar op het dieet
staan [30]. Wanneer men in 2006 in dit cohort analyse doet naar 67 kinderen die korter dan 1 jaar het
ketogeen dieet hebben gevolgd blijkt dat bijna de helft van deze kinderen nog steeds
aanvalsvermindering heeft 3‐6 jaar na stoppen van het dieet. Het is opvallend dat 22% binnen deze
groep aanvalsvrij blijkt (blijft) [39].
Wanneer het ketogeen dieet effectief is, kan afbouw van anti‐epileptica worden overwogen. Het
tijdstip waarop hiermee gestart wordt en met welke snelheid dit kan worden gedaan, hangt af van de
beoordeling van de medische situatie door de behandelend ( kinder)neuroloog.
